عضویت پزشکان و روانشناسان در پزشکیابعضویت پزشکان و روانشناسان در پزشکیاب

عمل PRK برای چه کسانی مناسب است؟ بررسی مزایا، معایب و شرایط انجام

نویسنده (دلنیا یوسفی) تاریخ انتشار 26 شهریور 1405 زمان مطالعه 7 دقیقه
0 دیدگاه 489 بازدید

عینک و لنز تماسی راه‌های رایجی برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم هستند، اما برخی افراد ترجیح می‌دهند وابستگی خود به آن‌ها را کاهش دهند. برای این افراد روش‌های مختلف جراحی اصلاح عیوب انکساری وجود دارد که PRK یکی از آن‌هاست.

عمل PRK روشی لیزری برای اصلاح عیوب انکساری چشم است که برخلاف لیزیک و فمتولیزیک، در آن فلپ قرنیه ایجاد نمی‌شود. همین ویژگی باعث شده PRK در برخی افرادی که شرایط مناسبی برای روش‌های فلپ‌دار ندارند نیز قابل بررسی باشد. البته انتخاب این روش باید پس از معاینه دقیق چشم و بررسی وضعیت قرنیه انجام شود.

عمل PRK چیست؟

PRK مخفف Photorefractive Keratectomy است و یکی از روش‌های جراحی لیزری چشم برای اصلاح عیوب انکساری محسوب می‌شود. در این روش ابتدا لایه سطحی قرنیه یا اپی‌تلیوم برداشته می‌شود. سپس لیزر اگزایمر با توجه به شماره چشم و اطلاعات به‌دست‌آمده از معاینات، شکل قرنیه را تغییر می‌دهد تا نحوه تمرکز نور روی شبکیه اصلاح شود.

پس از پایان لیزر، معمولاً یک لنز پانسمانی روی چشم قرار می‌گیرد تا از سطح قرنیه در زمان ترمیم محافظت کند. لایه سطحی قرنیه طی چند روز دوباره تشکیل می‌شود. بنابراین تفاوت مهم PRK با فمتولیزیک این است که در PRK فلپ قرنیه ایجاد نمی‌شود.

عمل PRK برای چه کسانی مناسب است؟

صرف داشتن نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم به این معنی نیست که فرد حتماً گزینه مناسبی برای PRK است. چند عامل باید در کنار هم بررسی شوند. یکی از مهم‌ترین موارد، ثابت بودن نسبی شماره چشم است. تغییر مداوم شماره چشم می‌تواند باعث شود پزشک انجام عمل را به زمان دیگری موکول کند.

همچنین ضخامت و شکل قرنیه اهمیت زیادی دارد. در برخی افرادی که ضخامت قرنیه برای انجام روش‌های فلپ‌دار مناسب نیست، PRK ممکن است به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی مطرح شود. سلامت سطح چشم، وجود یا نبود بیماری‌های قرنیه، میزان عیب انکساری و نتیجه تصویربرداری‌های قرنیه نیز در انتخاب روش تأثیر دارند.

به همین دلیل ممکن است دو نفر با شماره عینک مشابه، پس از معاینه روش‌های متفاوتی برای حذف عینک دریافت کنند.

عمل PRK چشم

چه افرادی ممکن است گزینه مناسبی برای PRK نباشند؟

PRK نیز برای همه افراد قابل انجام نیست. برخی بیماری‌های قرنیه، مشکلات کنترل‌نشده سطح چشم، بعضی موارد آب سیاه یا آب مروارید و شرایط پزشکی خاص می‌توانند بر تصمیم پزشک تأثیر بگذارند.

وضعیت چشم در دوران بارداری نیز ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی دچار نوسان شود و به همین دلیل انجام جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری معمولاً نیازمند ارزیابی دقیق شرایط فرد است. وجود قوز قرنیه یا برخی ناهنجاری‌های شکل قرنیه نیز موضوع مهمی است که باید قبل از هرگونه جراحی لیزری بررسی شود.

بنابراین تصمیم نهایی درباره انجام PRK تنها پس از معاینه تخصصی امکان‌پذیر است.

مزایای عمل PRK چیست؟

یکی از ویژگی‌های PRK این است که در آن فلپ قرنیه ایجاد نمی‌شود. این موضوع در برخی افراد می‌تواند مزیت محسوب شود. در PRK بخش بیشتری از ساختار عمقی قرنیه بدون دستکاری باقی می‌ماند و به همین دلیل ممکن است برای برخی قرنیه‌ها که انجام LASIK یا فمتولیزیک برای آن‌ها مناسب نیست، قابل بررسی باشد.

نبود فلپ همچنین به این معناست که مشکلات مرتبط با جابه‌جایی یا آسیب فلپ وجود ندارد. این مسئله می‌تواند برای افرادی که فعالیت‌های بدنی یا مشاغلی با احتمال ضربه به چشم دارند، یکی از موارد قابل بررسی توسط پزشک باشد.

PRK نیز مانند سایر روش‌های اصلاح دید می‌تواند برای کاهش وابستگی به عینک یا لنز در برخی موارد نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده شود.

معایب و عوارض احتمالی PRK

یکی از تفاوت‌های مهم PRK با فمتولیزیک، دوره نقاهت آن است. از آنجا که لایه سطحی قرنیه در PRK برداشته می‌شود، چند روز زمان لازم است تا این لایه دوباره ترمیم شود. در این مدت ممکن است فرد سوزش، احساس جسم خارجی، اشک‌ریزش یا حساسیت به نور داشته باشد.

تاری دید در روزهای ابتدایی نیز طبیعی است و بهبود دید معمولاً تدریجی‌تر از روش‌هایی مانند فمتولیزیک اتفاق می‌افتد. در برخی افراد احتمال ایجاد کدورت سطحی قرنیه یا Corneal Haze نیز وجود دارد. به همین دلیل قطره‌های تجویز شده و مراقبت‌های بعد از عمل باید دقیقاً مطابق دستور پزشک استفاده شوند.

مشاهده هاله اطراف نور، خیرگی یا تغییر کیفیت دید در شب نیز از جمله مواردی است که می‌تواند پس از جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری در برخی افراد دیده شود.

عمل PRK چشم

دوره نقاهت PRK چقدر است؟

روزهای ابتدایی بعد از PRK معمولاً مهم‌ترین بخش دوره نقاهت هستند. لنز پانسمانی اغلب برای چند روز روی چشم باقی می‌ماند تا سطح قرنیه فرصت ترمیم پیدا کند. در روز دوم و سوم ممکن است ناراحتی، حساسیت به نور یا احساس وجود جسم خارجی بیشتر باشد. پس از ترمیم لایه سطحی قرنیه، این علائم معمولاً کاهش پیدا می‌کنند.

بهبود کیفیت دید نیز یک‌باره اتفاق نمی‌افتد. ممکن است فرد در هفته‌های ابتدایی نوساناتی در وضوح دید داشته باشد و روند تثبیت دید به‌تدریج ادامه پیدا کند. زمان دقیق بازگشت به رانندگی، کار، ورزش و سایر فعالیت‌ها باید بر اساس وضعیت فرد و نظر پزشک تعیین شود.

تفاوت PRK با فمتولیزیک چیست؟

یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌ها نحوه دسترسی به بافت قرنیه است. در فمتولیزیک یک فلپ نازک با استفاده از لیزر فمتوسکند ایجاد می‌شود و لیزر اصلاحی در زیر آن انجام می‌گیرد. به همین دلیل معمولاً بازگشت دید و بهبود اولیه در فمتولیزیک سریع‌تر است.

در PRK فلپ ایجاد نمی‌شود و لایه سطحی قرنیه برداشته می‌شود. همین لایه طی چند روز دوباره رشد می‌کند. PRK معمولاً دوره نقاهت طولانی‌تری دارد و ناراحتی چند روز اول می‌تواند بیشتر باشد، اما نبود فلپ باعث می‌شود در برخی شرایط این روش گزینه قابل بررسی‌تری باشد.

بنابراین نمی‌توان یکی از این دو روش را برای همه افراد مناسب‌تر دانست؛ شرایط قرنیه و چشم فرد تعیین‌کننده است.

آیا نتیجه PRK دائمی است؟

تغییر ایجادشده در شکل قرنیه با هدف اصلاح عیب انکساری انجام می‌شود، اما چشم انسان در طول زندگی می‌تواند تغییر کند. افزایش سن، تغییرات طبیعی شماره چشم و بروز پیرچشمی می‌توانند در سال‌های بعد بر دید فرد اثر بگذارند. بنابراین PRK نیز تضمینی برای بی‌نیازی همیشگی از عینک نیست.

بهتر است هدف جراحی را کاهش وابستگی به عینک و اصلاح عیب انکساری موجود در زمان عمل در نظر گرفت.

قبل از عمل PRK چه بررسی‌هایی لازم است؟

پیش از تصمیم‌گیری برای PRK، تنها بررسی شماره عینک کافی نیست. ضخامت و شکل قرنیه، نقشه قرنیه، وضعیت سطح چشم، میزان عیب انکساری و سوابق بیماری‌های چشمی باید بررسی شوند. پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد آزمایش‌ها یا تصویربرداری‌های دیگری نیز درخواست کند.

استفاده از لنز تماسی، مصرف برخی داروها و سابقه بیماری‌های چشم نیز باید هنگام معاینه به پزشک اطلاع داده شود. هدف از این بررسی‌ها فقط مشخص کردن امکان انجام PRK نیست؛ بلکه پزشک باید تعیین کند کدام روش اصلاح دید با شرایط چشم فرد تناسب بیشتری دارد.

بررسی PRK و سایر روش‌های حذف عینک در مدوپی

مدوپی یک مرکز تخصصی در حوزه خدمات چشم و حذف عینک است که امکان بررسی شرایط متقاضیان برای روش‌های مختلف اصلاح عیوب انکساری را فراهم می‌کند. در این فرایند، شرایط چشم فرد بررسی می‌شود و سپس روش‌هایی مانند PRK، لازک، فمتولیزیک یا اسمایل بر اساس نتایج معاینه و نظر چشم‌پزشک مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

هدف این است که انتخاب روش جراحی صرفاً بر اساس نام یک تکنیک یا تجربه اطرافیان انجام نشود و وضعیت واقعی چشم فرد مبنای تصمیم قرار گیرد.

جمع‌بندی

PRK یکی از روش‌های لیزری اصلاح عیوب انکساری چشم است که بدون ایجاد فلپ قرنیه انجام می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود در برخی افرادی که شرایط مناسبی برای روش‌های فلپ‌دار ندارند نیز قابل بررسی باشد.

در مقابل، دوره نقاهت PRK معمولاً نسبت به فمتولیزیک طولانی‌تر است و در چند روز اول ممکن است فرد ناراحتی، حساسیت به نور یا تاری دید بیشتری تجربه کند.

در نهایت، پاسخ به این سؤال که PRK برای یک فرد مناسب است یا خیر، به عواملی مانند ضخامت و شکل قرنیه، شماره چشم، سلامت سطح چشم و نتایج معاینات تخصصی بستگی دارد. انتخاب بین PRK، فمتولیزیک، لازک یا اسمایل باید پس از بررسی کامل چشم و با نظر چشم‌پزشک انجام شود.

ارسال دیدگاه