رفلاکس اسید یکی از شایع ترین بیماری های دستگاه گوارش است که قسمت هایی از معده و مری را درگیر می کند. این وضعیت به عنوان سوزش سر دل، سوء هاضمه اسیدی یا سوزش سر دل (سوزش پشت استخوان سینه) نیز شناخته می شود.
رفلاکس اسید زمانی اتفاق می افتد که مقداری از محتویات اسیدی معده به مری برگردد. افراد مبتلا به رفلاکس اسید اغلب پس از صرف غذا احساس سوزش در قسمت پایین قفسه سینه می کنند. سابقه خانوادگی، چاقی، بارداری و استعمال دخانیات مهم ترین عوامل خطر رفلاکس اسید هستند. بیماری رفلاکس معده به مری یا GERD زمانی تشخیص داده می شود که رفلاکس اسید بیش از دو بار در هفته اتفاق بیفتد. عوارض ناشی از رفلاکس مکرر معده می تواند خطرات جدی برای فرد ایجاد کند

رفلاکس معده چیست

به علائم رفلاکس معده توجه کنید

علائم رفلاکس معده بسته به اندامی که توسط اسید معده تحت تاثیر قرار گرفته متفاوت است. همه افراد علائم مشابهی را تجربه نمی کنند. علائم رفلاکس از خفیف تا شدید متغیر است و معمولاً بعد از خوردن غذا (به ویژه غذاهای تند یا چرب) و هنگام دراز کشیدن یا خم شدن رخ می دهد.

علائم رفلاکس معده شامل موارد زیر است:

  • سوزش سر دل یا درد همراه با احساس سوزش در قفسه سینه؛ این سوزش می تواند به گلو نیز برسد.
  • طعم تلخ یا ترش در گلو. در برخی موارد، مقداری از غذا یا مایعات معده می تواند به داخل دهان برگردد.
  • سوء هاضمه همراه با درد و ناراحتی در قسمت فوقانی شکم. علائم سوء هاضمه عبارتند از ناراحتی معده، حالت تهوع و استفراغ و احساس ناراحتی پری.
  • در برخی موارد، مشکلات بلع که گاهی حتی تنفس فرد را مختل می کند.
  • گلودرد، سکسکه شدید یا استفراغ.

اگر با علائم و نشانه های فوق آشنا هستید یا هر از گاهی آنها را تجربه می کنید، بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

رفلاکس معده چیست

علل رفلاکس معده چیست؟

در بیشتر موارد علت رفلاکس معده سبک زندگی افراد است اما این بیماری می تواند دلایل دیگری داشته باشد که همیشه قابل پیشگیری نیست.یکی از دلایلی که قابل پیشگیری نیست، فتق هیاتال است. در افراد مبتلا به فتق هیاتال، قسمت فوقانی معده به سمت دیافراگم بیرون زده و وارد قفسه سینه می شود. این افراد بسیار مستعد ابتلا به بیماری ریفلاکس معده یا ریفلاکس هستند. تاخیر در تخلیه معده یکی از علل غیر قابل کنترل رفلاکس معده است.
سایر عواملی که بر رفلاکس مکرر اسید تأثیر می گذارند به راحتی قابل کنترل هستند. این عوامل عبارتند از:

  • چاقی
  •  سیگار کشیدن
  • عدم انجام فعالیت های ورزشی
  • مصرف برخی داروها، از جمله داروهای آسم، مسدود کننده های کانال کلسیم، آنتی هیستامین ها، مسکن ها، آرام بخش ها و داروهای ضد افسردگی بارداری (به دلیل فشار اضافی روی اندام های داخلی)

 

رفلاکس معده چیست

غذاها و عاداتی که می توانند باعث رفلاکس اسید شوند عبارتند از:

  • مصرف کافئین
  • مصرف الکل
  • مصرف زیاد نمک خوراکی.
  • رژیم غذایی کم فیبر
  • وعده های غذایی بزرگ خوردن
  • ۲ تا ۳ ساعت بعد از غذا به رختخواب بروید
  • مصرف شکلات، غذاهای چرب، غذاهای تند، نوشابه های گازدار و آب میوه های اسیدی.

مطالعه‌ای که در سال‌های اخیر انجام شده نشان می‌دهد که دقت در انتخاب نوع غذا گاهی به اندازه استفاده از مهارکننده‌های پمپ پروتون  در درمان رفلاکس اسید موثر است.

رفلاکس معده چیست

تشخیص بیماری ریفلاکس معده

همانطور که اشاره کردیم، علائم فوق به ویژه سوزش سر دل، نشانه های خوبی برای تشخیص رفلاکس معده است. اگر پزشک معالج مشکوک به رفلاکس معده باشد، از بیمار می‌خواهد تا قبل از تشخیص و تایید، معاینات و آزمایش‌های مرتبط را انجام دهد.

پزشک معالج شما ممکن است از یک یا چند آزمایش زیر برای تشخیص رفلاکس معده استفاده کند:

بلع محلول حاوی ماده باریم: در شرایط عادی تصویربرداری از دستگاه گوارش امکان پذیر نیست. نوشیدن محلول حاوی باریم به شما امکان می دهد از سیستم گوارش عکس بگیرید. از این روش برای تشخیص رفلاکس معده استفاده می شود.

آندوسکوپی: یک لوله قابل انعطاف با یک دوربین کوچک برای معاینه و نمونه برداری (در صورت لزوم) به مری فرستاده می شود.

مانیتورینگ PH مری: یک PH متر برای نظارت بر ورود اسید معده به مری وارد مری می شود.

تونومتری مری: برای اندازه گیری قدرت ماهیچه های مری یک لوله قابل انعطاف در مری قرار داده می شود.

رفلاکس معده چیست

برای درمان رفلاکس معده چه باید کرد؟

یکی از موثرترین راه های پیشگیری و درمان رفلاکس اسید، تغییر سبک زندگی و اصلاح رژیم غذایی است. برخی از نکاتی که در درمان رفلاکس معده باید رعایت شود عبارتند از:

 

  • ترک سیگار.
  • وعده های غذایی خود را کوچکتر کنید.
  • بلافاصله بعد از غذا دراز نکشید.
  • بعد از غذا خوردن آدامس بجوید.
  • از خوردن و آشامیدن غذاهایی که علائم رفلاکس معده را تشدید می کنند خودداری کنید.
  • لباس های تنگ و کمربند نپوشید.
  • اگر اضافه وزن دارید، بهتر است به فکر کاهش آن باشید.
  • در صورتی که رعایت موارد فوق موثر نباشد، پزشک ممکن است برای درمان رفلاکس معده دارویی تجویز کند.

رفلاکس معده چیست

عوارض و خطرات رفلاکس معده چیست؟

با گذشت زمان، رفلاکس معده طولانی مدت و التهاب مزمن مری می تواند منجر به عوارض زیر شود:

باریک شدن مری (تنگی مری):

اسید معده باعث آسیب و زخم در قسمت تحتانی مری می شود. زخم ایجاد شده مسیر عبور غذا را باریک می کند و باعث ایجاد مشکل در بلع می شود.

زخم باز در مری (زخم مری):

اسید معده می تواند بافت مری را از بین ببرد و باعث ایجاد زخم باز شود. زخم مری می تواند به دلیل خونریزی و درد بلع را دشوار کند.

تغییرات پیش سرطانی در مری (مری بارت):

آسیب ناشی از اسید معده می تواند یکی از دلایل مری بارت یا تغییر در بافتی باشد که قسمت تحتانی مری را می پوشاند. این تغییرات ناشی از ریفلاکس معده خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش می دهد

 

رفلاکس معده چیست

چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

رفلاکس اسید یا GERD در صورت عدم درمان می تواند در طول زمان عوارضی ایجاد کند. اگر شما یا فرزندتان هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

 

  • دشواری مداوم در بلع یا خفگی، که ممکن است نشان دهنده آسیب جدی به مری باشد.
  • تنگی نفس، که ممکن است نشان دهنده یک مشکل جدی قلبی یا ریوی باشد.
  • مدفوع خونی یا تیره، که ممکن است نشان دهنده خونریزی در مری یا معده باشد.
  • درد مداوم شکم که می تواند نشان دهنده خونریزی یا زخم معده یا روده باشد.
  • کاهش وزن ناگهانی و غیرقابل کنترل که ممکن است نشان دهنده سوء تغذیه باشد.
  • سرگیجه، ضعف و گیجی که ممکن است نشان دهنده شوک باشد.
  • درد قفسه سینه یکی از شایع ترین علائم GERD است، اما ممکن است به مراقبت پزشکی نیاز داشته باشید زیرا می تواند نشانه حمله قلبی باشد.

مردم گاهی سوزش سر دل را با حمله قلبی اشتباه می گیرند.

رفلاکس معده چیست